Takie jaja

Jak na tak wielką i zróżnicowaną grupę, ryby mają zaskakująco niewiele fantazji w kwestii jaj. Owszem, w ilość poszły z impetem. Niektóre ryby produkują w czasie tarła miliony ziaren ikry, na przykład dorodna samica dorsza nawet 9 milionów. Przeważnie ziarna ikry mają mniej niż centymetr, a rekordzistą pośród kostnoszkieletowych jest zębacz pasiasty Anarhichas lupus z wynikiem 6mm.

1200px-Anarhichas_lupus_Brest wiki
Zębacz pasiasty składa największe ziarna ikty pośród ryb kostnoszkieletowych. Zdjęcie z Wikomedia

Wyróżniają się tutaj ryby chrzęstnoszkieletowe, spośród których niektóre produkują jaja o wielkości 35cm (rekin wielorybi), a potrafią wyprodukować za jednym razem zaledwie dwa (choć większość gatunków produkuje co najmniej setki jaj). Fantazyjność rekinich jaj bierze się stąd, że deponowana ikra zamknięta jest w przestronnych osłonkach, które są przyczepiane, przyklejane pod wodą bądź swobodnie dryfują po powierzchni morza. Rekord rekina wielorybiego nie jest oszukany, gdyż jest to rozmiar „gołej” komórki jajowej, która cały proces rozwoju przechodzi bezpiecznie ukryta w drogach rodnych rekiniej mamusi a na świat przychodzi gotowe maleństwo około półmetrowej wielkości.

shark-egg-case listverse
Embrion rekina w osłonce jajowej. Zdjęcie z domeny publicznej Listverse

Żyworodność (jajożyworodność) dość często spotykana jest u ryb, o czym doskonale wie każdy akwarysta – bo chyba każdy akwarysta miał kiedyś gupiki lub inne rybki piękniczkowate. Należy przy tym podkreślić, że ciało matki stanowi jedynie osłonę i nie jest połączone z zarodkiem żadnym rodzajem łożyska, chociaż bywa, że larwy żywią się wewnątrz matki nie zapłodnionymi jajami, rodzeństwem lub specjalną wydzieliną jajników.

Jaja ryb są bogate w żółtko, często też wyposażone są w kroplę tłuszczu, która pomaga utrzymywać je w toni wodnej, o ile dany gatunek nie składa jaj na dnie bądź nie przykleja ich do różnych przedmiotów. Generalny brak ochrony ikry kompensowany jest jej liczebnością, co, szczególnie w warunkach istnej orgii na tarlisku, jest w stanie nasycić wszystkie drapieżniki i zapewnić przetrwanie dostatecznej liczbie jajeczek. Inną strategią jest ochrona ikry wielkimi ilościami śluzu, ale powszechne i dość spektakularne są obyczaje opierające się na aktywnej ochronie jajeczek, czego przeważnie podejmuje się samiec. U niektórych gatunków ryb ikra ma lepką błonkę, która przykleja się do roślin wodnych lub dna. Ziarna ikry są rozproszone lub zlepione ze sobą tworząc nieraz kilkumetrowe sznury lub taśmy.

embrion guppy Nikon smallworld Samuel Silberman
Gupiki są jajożyworodne, ale zdarza się, ze samica wydala (rodzi?) nie w pełni rozwinięte larwy. Na zdjęciu widać woreczek żółtkowy. Zdjęcie nagrodzone w konkursie Nikon smallworld © Samuel Silberman
Oryzias latipes Nikon smallworld Alex H Griman
Rozwijające się jaja ryżanki japońskiej Oryzias latipes przyklejone do rośliny. Zdjecie nagrodzone w konkursie Nikon smallworld © Alex H Griman

Rybie jaja stanowią luksusowy towar spożywczy. Kawior czarny, pozyskiwany z kilku gatunków jesiotrów jest najbardziej pożądany, ale na rynku spotyka się także ekstremalnie drogi „złoty” pozyskiwany z jesiotra perskiego i siewrugi. Najdroższy jest kawior biały (diament) pozyskiwany w Iranie z albinotycznej bieługi i osiągający cenę 25000$ za kilogram*.

almas_caviar
Wszystkim czytelnikom życzymy, by mieli możliwość cieszyć się smakiem diamentowego kawioru. Zdjęcie ze strony mostexpensivethings.com

W naszych sklepach spotkamy najczęściej czerwone lub pomarańczowe jaja ryb łososiowatych (gorbusza, nerka), złociste pozyskiwane z pstrągów albo barwioną na czarno ikrę gromadnika lub zająca morskiego (taszy), tzw. kawior niemiecki.

W procesie intensywnej produkcji kawioru z jesiotra opracowano metody pozwalające oszczędzać ryby utrzymywane w akwakulturach. Po badaniu USG, samice zawierające dojrzałe jaja nie są patroszone, tylko masowane by pozbyły się ikry i wpuszczane powrotem do basenów lub stawów hodowlanych.

* Na cenę kawioru „diament” może mieć wpływ opakowanie. Puszki są ze złota.

Agnieszka Kijewska

Tomasz Kijewski

Żródła:

Wikipedia

Musick J.A. and J.K. Ellis. 2005. Reproductive Evolution of Chondrichthyes. pp. 45-79. In: Reproductive Biology and Phylogeny of Chondrichthyes: Sharks, Batoids and Chimaeras. William C. Hamlett. ed. Science Publishers, Inc. Plymouth, U

Zdjęcie w nagłówku zdobyło nagrodę w konkursie Nikon smallworld © Jaime Gómez-Gutiérrez.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s