Te oczy mogą

Ryby z rodziny Latarnikowatych (Priacanthidae) mogą wyglądać na permanentnie zdziwione, ale ewolucja nie dla krotochwili wyposażyła je w oczy o średnicy przekraczającej czasami połowę długości ich głowy.

latarnik researcharchive.calacademy.org
Zdjęcie ze strony researcharchive.calacademy.org

Latarnikowate żyją w tropikalnej strefie Atlantyku, Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego. Żywią się skorupiakami, głowonogami i mniejszymi rybami wędrując za nimi w nocy ku górnym warstwom oceanu, a w dzień schodząc na głębokość do 500m, gdzie panuje niemal absolutna ciemność. I to jest główna przyczyna dla której ich oczy stały się tak wielkie. Innym ważnym przystosowaniem jest błona odblaskowa (tapetum lucidum), która wyściela dno oka. To rozwiązanie jest powszechne u bezkręgowców i kręgowców, szczególnie tych które polują w nocy lub bywają ofiarami nocnych drapieżników. Właśnie dzięki tapetum lucidum możemy obserwować w świetle latarki intensywny odbłysk oczu psów, jeleni czy krokodyli*. Błona odblaskowa zbudowana jest z komórek zawierających zorganizowane strukturalnie substancje odbijające światło, takie jak trójglicerydy, barwniki czy kwas moczowy. Jednak najbardziej efektywnym lustrem wydaje się krystaliczna guanina, która u latarnikowatych ułożona jest w 18 – 27 warstwach poprzedzielanych cytoplazmą, a wielkość przerw precyzyjnie odpowiada ¼ długości fali świetlnej (640nm) docierającej w głębiny, dzięki czemu lustro jest jeszcze bardziej efektywne.

Latarnik Priacanthus tayenus by Randall, J.E.
Latarnik Priacanthus tayenus © Randall, J.E. zdjęcie z domeny publicznej

 

* Człowiek, jak i wszystkie naczelne, kangury i np. wiewiórki, jest pozbawiony tapetum lucidum. To dlatego na nocnych zdjęciach nasze oczy świecą słabo i na czerwono.

 

Zdjęcie w nagłówku: © Victor Núñez; http://www.checkthesea.com

 

Jeśli chcesz wiedzieć więcej:

 

Ollivier F. J. i inni: Comparative morphology of the tapetum lucidum (among selected species); Veterinary Ophthalmology 2004

Wang R.T. i inni: Studies on the Eyes of Bigeyes (Teleostei Priacanthidae) with Special Reference to the Tapetum Lucidum; Proc. R. Soc. Lond. B 1980

Starnes W.C. Priacanthidae, bigeyes; FAO

Fishbase

 

Jeden komentarz na temat “Te oczy mogą”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s