Młody odkrywca

Nauka obywatelska to badania naukowe, w których wolontariusze współpracują z badaczami zawodowymi, a także forma edukacji naukowej, forma współpracy w badaniach naukowych oraz ruch społeczny. Czasami okazuje się bardzo spontaniczny, jak w tym przypadku.

Pewien dziesięcioletni chłopiec w 2014 roku podczas wycieczki zwiedzał siedemnastowieczny klasztor La Candelaria w centralnej Kolumbii. Nie wiadomo jak bardzo zafascynował go zabytek sakralny, ale patrząc pod nogi chłopiec zwrócił baczną uwagę na jeden z kamieni posadzki. Na wygładzonej powierzchni widniał kształt skamieniałej ryby. Rio Santiago Dolmetsch, bo tak się ten chłopiec nazywa, sfotografował skamieniałość i po powrocie do domu pokazał zdjęcie w lokalnym muzeum paleontologicznym. Pracownicy muzeum nie byli w stanie sklasyfikować znaleziska, więc skontaktowali się z uniwersytetem w Bogocie. Wizja lokalna w klasztorze wywołała u nich ekscytację i w niedługim czasie, z poszanowaniem zabytkowego budynku, wydobyto ten fragment posadzki i rozpoczęto badania, do których zaproszono paleontologów z Panamy i Kanady do wspólnego rozwiązani tej zagadki. Okazało się, że znaleziona skamieniałość charakteryzuje się zestawem niezwykłych cech, które nadają jej wyjątkowy status. Identyfikacja nieodległego kamieniołomu pozwoliła na datowanie znaleziska na 90 mln lat, a wnikliwe badania doprowadziły do opisania nowego gatunku Candelarhynchus padillai, pierwszego jak dotąd przedstawiciela Skrzelokształtnych w Ameryce południowej. A Rio Santiago Dolmetsch doczekał się podziękowań w publikacji naukowej.

 

skamieniałość Candelarhynchus padillai
Skamieniałość Candelarhynchus padillai znaleziona przez chłopca. Zdjęcie pochodzi z publikacji w Journal of Systematic Palaeontology. © O. Vernygora

Tomasz Kijewski

Źródło:

Vernygora O. i inni: A new Cretaceous dercetid fish (Neoteleostei:

Aulopiformes) from the Turonian of Colombia; Journal of Systematic Palaeontology, 2017

https://phys.org/news/2018-02-ten-year-old-boy-paleontologists-ancient-fish.html

W nagłówku zdjęcie rekonstrukcji okazu. © O. Vernygora

Pierwszy poważny drapieżnik w historii ryb.

Nie chcielibyście go spotkać.

Ta ryba opancerzona kostnymi płytami mierzyła nawet 10 metrów długości i osiągała wagę do 4 ton. Prawdziwy król dewońskich oceanów. A szczątki Dunkleosteusów znajduje się na terytorium Polski. Funkcję zębów pełniły u nich ostre krawędzie szczęk.

Zapraszam do obejrzenia filmu.

 

 

 

Ilustracja w nagłówku – Antionio Hose Manzanedo.